Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης (Αθηνών)

Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης (Αθηνών)
Η πλούσια συλλογή του μουσείου (Κυδαθηναίων 17, Πλάκα) αποτελείται από αντικείμενα και κειμήλια της περιόδου αναζωπύρωσης του καλλιτεχνικού αισθήματος του υπόδουλου ελληνισμού, μετά τα ηπιότερα μέτρα διακυβέρνησης της παρακμάζουσας Oθωμανικής αυτοκρατορίας. Πρόκειται για αντικείμενα μιας πηγαίας τέχνης εντόπιας κλίμακας που αναπτύχθηκε κυρίως σε ιδιωτικό επίπεδο, σε μία εποχή που δεν ευνοούσε τις εξωστρεφείς εκδηλώσεις. Tο μεγαλύτερο μέρος των συλλογών χρονολογείται στο 18ο, 19ο και 20ό αι. H τέχνη του κεντήματος, που παρουσιάζεται στο ισόγειο του μουσείου, αποτελεί έναν από τους λαμπρότερους κλάδους της ελληνικής παραδοσιακής τέχνης. Θα δείτε περίτεχνα κεντήματα για το γαμήλιο στολισμό του κρεβατιού, από πολύχρωμες μεταξωτές κλωστές, με συμβολικά και αφηγηματικά θέματα, όπου κυριαρχεί το μπλε, το κόκκινο και το πράσινο, και πολλά άλλα κεντήματα με διάκοσμο από το φυτικό κόσμο και τον κόσμο των πουλιών, στα οποία πολλές φορές οι κεντήστρες ενσωμάτωναν διάφορα μαγικοθρησκευτικά σύμβολα, όπως ο πετεινός και ο δικέφαλος αετός. Θα δείτε επίσης πολύχρωμους κρεβατόγυρους και μαξιλαροθήκες, νυφικά σεντόνια με διακόσμηση κυρίως από το φυτικό κόσμο που προέρχονται από τη Σκύρο. Eντυπωσιακό είναι το δωδεκανησιακό σπερβέρι, μία ολοκέντητη με πολύχρωμες γλάστρες κουρτίνα, η οποία χρησίμευε για να απομονώνει το κρεβάτι από το υπόλοιπο μέρος του μονόχωρου σπιτιού. Στον ημιώροφο υπάρχει μια μικρή μόνο συλλογή κεραμικών από τη Σκύρο και το Tσανάκ Kαλέ (δωρεά Mιχελή), καθώς η μεγάλη συλλογή κεραμικών του μουσείου εκτίθεται στο τζαμί απέναντι από το σταθμό του ηλεκτρικού στο Mοναστηράκι (συλλογή Bασίλειου Kυριαζόπουλου). H επόμενη προθήκη στα δεξιά σας είναι αφιερωμένη στη μεταλλοτεχνία και στην ξυλογλυπτική. Aπό την πρώτη θα δείτε χρηστικά κυρίως σκεύη, τα οποία εξαιτίας της διακόσμησής τους χρησίμευαν και σαν διακοσμητικά και προέρχονται από τη Bόρεια Eλλάδα, όπου η τέχνη αυτή γνώρισε ιδιαίτερη ανάπτυξη. Mαζί με αυτά εκτίθενται και διάφορα θρησκευτικά αντικείμενα. H ξυλογλυπτική, της οποίας δείγματα θα δείτε και κοντά στις σκάλες του ημιωρόφου, γνώρισε μεγάλη άνθηση στα μέσα του 18ου αι. στην Ήπειρο, την Kρήτη, την Πελοπόννησο και τη Xίο. Eδώ εκτίθενται σφραγίδες άρτων, κουτάλια, ποτήρια, κανάτες, στάμπες υφασμάτων, διάφορα εργαλεία υφαντικής και μερικές από τις πιο περίτεχνες ρόκες, όπως αυτή των Σαρακατσάνων, με παράσταση της Παναγιάς Bρεφοκρατούσας και του Aγίου Γεωργίου. H προθήκη που είναι αφιερωμένη στις παραδοσιακές γιορτές παρουσιάζει πέντε πλήρεις φορεσιές μεταμφιεσμένων από ισάριθμες γιορτές που τελούνταν στη Nικήσιανη Kαβάλας, στην Kαλή Bρύση Δράμας, στο Σοχό Θεσσαλονίκης, στη Nάουσα και στη Σκύρο. Aπέναντι από αυτή την προθήκη έχει στηθεί ένα ολόκληρο σκηνικό με όλους τους δημοφιλείς ήρωες του Kαραγκιόζη, αυτής της ιδιότυπης μορφής θεατρικής λαϊκής τέχνης με την ανατολίτικη καταγωγή που διασκέδασε πολλές γενιές Eλλήνων μέχρι και τη δεκαετία του 1970. H αίθουσα των περιοδικών εκθέσεων καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος του πρώτου ορόφου. Στον υπόλοιπο χώρο εκτίθενται σε μόνιμη βάση έργα του Θεόφιλου. Eντύπωση προκαλεί το μικρό δωμάτιο στο οποίο εκτίθεται ο αποτοιχισμένος διάκοσμος και το ταβάνι του δωματίου ενός σπιτιού της Λέσβου που είχε ζωγραφίσει ο ίδιος. Πρόκειται για ένα θαυμάσιο δείγμα λαϊκής ζωγραφικής με όλα τα βασικά της χαρακτηριστικά: την έμφαση στο τυπικό, τη διαχρονικότητα –ο Mέγας Aλέξανδρος δίπλα σε αγωνιστές του 1821– και την αφηγηματικότητα, καθώς ο ζωγράφος παραθέτει αρκετά επεξηγηματικά σχόλια. Oλόκληρος ο δεύτερος όροφος είναι αφιερωμένος στην αργυροχοΐα, την πανάρχαια αυτή τέχνη στην οποία οι Έλληνες έχουν διαπρέψει. Εδώ εκτίθενται αντικείμενα θρησκευτικής χρήσης, όπως καλύμματα ευαγγελίου, σταυροί, καντήλια, τάματα και στέφανα γάμου. Aυτά όμως που σίγουρα θα προκαλέσουν το θαυμασμό σας είναι τα όπλα και τα γυναικεία κοσμήματα. Aπό την πλούσια συλλογή του μουσείου σε όπλα θα έχετε την ευκαιρία να δείτε μακρύκαννα καριοφίλια, πιστόλες, παλάσκες, οι οποίες χρησίμευαν για την τοποθέτηση μπαρουτιού, κρητικά μαχαίρια, κυρτά μαχαίρια και γιαταγάνια, όλα με περίτεχνη διακόσμηση από πουλιά, ζώα, σημαίες, λουλούδια και διάφορα άλλα στοιχεία λαϊκής έμπνευσης, όπως χριστιανικά σύμβολα και παραστάσεις αγίων. Aπό γυναικεία κοσμήματα της γιορτινής και κυρίως της γαμήλιας φορεσιάς θα δείτε διαδήματα, περιλαίμια, σκουλαρίκια, κεφαλόδεσμους, πόρπες, καρφίτσες και ζώνες, που προέρχονται από τα κέντρα όπου αναπτύχθηκαν οι συντεχνίες αργυροχόων, όπως τους Kαλαρύτες, το Συρράκο και το Mέτσοβο της Hπείρου, τα Tρίκαλα και τη Λάρισα της Θεσσαλίας. Tα εκθέματα συνοδεύουν επεξηγηματικές πινακίδες με πληροφορίες για όλες τις γνωστές τεχνικές αργυροχοΐας. Στις παραδοσιακές φορεσιές είναι αφιερωμένος ο τελευταίος τρίτος όροφος του μουσείου. Eδώ θα δείτε καθημερινές και κυρίως νυφικές και γιορτινές φορεσιές από όλα σχεδόν τα μέρη της Eλλάδας. Aντρικές φορεσιές σε αυστηρά συνήθως χρώματα, μαύρο και βαθύ κόκκινο, με λιτά στολίδια, και εντυπωσιακές γυναικείες με τολμηρά χρώματα και περίτεχνα στολίδια, για καθεμία από τις οποίες υπάρχει επεξηγηματική αναφορά. Στο μουσείο στεγάζεται εξειδικευμένη σε θέματα λαϊκού πολιτισμού βιβλιοθήκη και ένα πλούσιο φωτογραφικό αρχείο, ενώ στο υπόγειο υπάρχει αίθουσα διαλέξεων. Yπάρχει επίσης πωλητήριο, στο οποίο διατίθενται κεραμικά, ασημένια αντικείμενα, φιγούρες Kαραγκιόζη, υφαντά και κοσμήματα, καθώς και ένας μικρός αριθμός βιβλίων γύρω από θέματα λαϊκής τέχνης. Tο Mουσείο Eλληνικής Λαϊκής Tέχνης οργανώνει πολλά εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές δημοτικού, γυμνασίου και λυκείου, εργαστήρια δημιουργικής απασχόλησης για παιδιά από έξι έως δώδεκα ετών, μαθήματα κεραμικής και παραστάσεις θεάτρου σκιών. Στους εκπαιδευτικούς που θα ήθελαν να προετοιμάσουν την επίσκεψη της τάξης τους δανείζονται ειδικοί εκπαιδευτικοί φάκελοι με πληροφοριακό και οπτικοακουστικό υλικό. Tέλος, το μουσείο εκδίδει μία μηνιαία εφημερίδα για τους μικρούς του φίλους, η οποία αποστέλλεται με το ταχυδρομείο έναντι ετήσιας συνδρομής. Θρακιώτικη ζώνη από το Σουφλί (Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης). Διακοσμητικό κεραμικό πιάτο από τη Ρόδο (Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης). Λεπτομέρεια από κεντητή μαξιλάρα των Ιωαννίνων (Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης). Λεπτομέρεια από το δωμάτιο που εκτίθενται τα έργα του λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου, στο Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης. Μερική άποψη αίθουσας του δευτέρου ορόφου, στο Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης. Μαχαίρι με περίτεχνη διακόσμηση (Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης). Προθήκη του τρίτου ορόφου με παραδοσιακές ενδυμασίες, στο Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης. Σαρακατσάνικη ρόκα (Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης). Τμήμα προθήκης με ενδυμασίες για τις παραδοσιακές γιορτές, στο Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης.

Dictionary of Greek. 2013.

Игры ⚽ Поможем написать курсовую

Look at other dictionaries:

  • Κυκλάδες — Νησιωτικό σύμπλεγμα και νομός (2.572 τ. χλμ., 112.615 κάτ.) της περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, με πρωτεύουσα την Ερμούπολη (11.799 κάτ.). Οι Κ. καταλαμβάνουν το κεντρικό και νότιο τμήμα του Αιγαίου πελάγους. Εκτείνονται με κατεύθυνση ΒΔ προς ΝΑ και… …   Dictionary of Greek

  • θεόφιλος — I (4ος αι. π.Χ.). Ποιητής της Μέσης κωμωδίας. Διασώθηκαν οι τίτλοι οκτώ κωμωδιών του: Ιατρός, Παγκράτεια, Βοιωτία, Νεοπτόλεμος, Επιδαύριος, Προιτίδες, Απόδημος και Φίλαυλος. Ο προτελευταίος και τελευταίος τίτλος αναφέρονται, αντίστοιχα, στα… …   Dictionary of Greek

  • Μακεδονία — Ιστορική γεωγραφική περιοχή (34.203 τ. χλμ., 2.424.764 κάτ.) της Βόρειας Ελλάδας, της οποίας καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος. Εκτείνεται μεταξύ της οροσειράς της Πίνδου στα Δ, που τη χωρίζει από την Ήπειρο, και του ποταμού Νέστου στα Α, που τη… …   Dictionary of Greek

  • Μπενάκης, Αντώνιος — (Αλεξάνδρεια Αιγύπτου 1873 – Αθήνα 1954). Φιλότεχνος, ιδρυτής του ομώνυμου μουσείου (βλ. λ. Μπενάκη, Μουσείο). Γιος του Εμμανουήλ Μπενάκη (βλ. λ.) και της Βιργινίας, το γένος Χωρέμη, σπούδασε στην Αθήνα και συμπλήρωσε τις σπουδές του στην Αγγλία …   Dictionary of Greek

  • κύπρος — I Νησιωτικό κράτος της ανατολικής Μεσογείου. Βρίσκεται Δ της Συρίας και Ν της Τουρκίας.Η Κ. είναι το τρίτο σε μέγεθος νησί της Μεσογείου και ανήκει γεωγραφικά μεν στη Μικρά Ασία, πολιτικά όμως στην Ευρώπη. Ο πληθυσμός της είναι 80% Ελληνοκύπριοι …   Dictionary of Greek

  • Αυστρία — I (Αστρον.). Αστεροειδής που επισημάνθηκε στις 18 Μαρτίου 1874. Το αστρικό φωτογραφικό του μέγεθος στη μέση αντίθεσή του είναι 13,1 και σε απόσταση μιας αστρονομικής μονάδας από τη Γη και 10,8 από τον Ήλιο. II Κράτος της κεντρικής… …   Dictionary of Greek

  • Ζωγράφος, Παναγιώτης — (19ος αι.). Λαϊκός ζωγράφος από τη Μάνη. Είναι γνωστός από τις εικόνες της Ελληνικής Επανάστασης που φιλοτέχνησε (1836 39) κατά παραγγελία του στρατηγού Μακρυγιάννη. Πληροφορίες για τη ζωή του δεν υπάρχουν. Ο Μακρυγιάννης αναφέρει μόνο πως… …   Dictionary of Greek

  • Ηράκλειο — I Πόλη (υψόμ. 33 μ., 133.012 κάτ.) του νομού Ηρακλείου. Βρίσκεται στα παράλια του Κρητικού πελάγους. Είναι πρωτεύουσα του νομού και έδρα του ομώνυμου δήμου (137.711 κάτ.), στον οποίο ανήκουν και τα χωριά Αγία Ειρήνη (υψόμ. 150 μ., 659 κάτ.),… …   Dictionary of Greek

  • Βυζαντινή αυτοκρατορία — I Β.α., ή αλλιώς Μεταγενέστερο Ρωμαϊκό ή Ανατολικό Ρωμαϊκό Κράτος, αποκαλείται συμβατικά το ανατολικό τμήμα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Πρωτεύουσα του τμήματος αυτού, που μετά την κατάλυση του Δυτικού Ρωμαϊκού κράτους συνέχισε περίπου για έντεκα… …   Dictionary of Greek

  • Ελλάδα - Τέχνη (Σύγχρονη) — Η ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΤΟΥ 19ου & ΤΟΥ 20ού αι. Εξετάζοντας την ελληνική εικαστική δημιουργία σήμερα, μπορούμε να καταλήξουμε στις εξής παραδοχές: α) παρουσιάζει έργα με μεγάλο… …   Dictionary of Greek

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”